An Examination of Mongolian–Chinese Cultural Relations through the Lens of Museums and Cultural Heritage (1949-1962)

Authors

Keywords:

дипломат бэлэг дурсгал, үзэсгэлэн солилцоо, музейн хамтын ажиллагаа, соёлын өв, захидал бичиг, соёлын харилцаа

Abstract

This article is based on the research project “Significant Events in Mongolian–Chinese Cultural Relations (1949–2024)”, which compiled 162 documented events related to museums, libraries, theaters, artistic ensembles, and other notable developments in the humanities. These records were enriched with photographs, newspaper reports, archival documents, memoirs, interviews, and scholarly assessments, and organized as a chronological reference source.
Focusing on the decade-long implementation of the Agreement on Economic and Cultural Cooperation, the study examines the achievements of bilateral cultural relations between Mongolia and the People’s Republic of China. It situates developments in the museum sector within the broader context of newly established diplomatic relations and cultural cooperation founded on the principles of friendship and mutual assistance. Drawing on historical documents and jointly organized cultural activities, the paper highlights significant events in the museum field, including the exchange of exhibitions, official correspondence, and diplomatic gifts. Particular attention is given to the cultural, historical, and symbolic value of commemorative objects exchanged between the two countries. The study argues that many of these objects, initially presented as diplomatic gifts, have gradually acquired the status of cultural heritage. Representative examples of artifacts made from various materials are analyzed to illustrate their craftsmanship and artistic significance. As part of the broader research project, approximately 700 photographs were collected, with two to four images serving as supporting evidence for each documented event. From this collection, fourteen photographs have been selected for this article to represent the “Golden Age” of Mongolian–Chinese cultural relations and to showcase unique heritage objects of exceptional artistic and historical value.

Монгол, Хятадын соёлын харилцааг Монгол дахь музей, соёлын өвийн жишээгээр өгүүлэх нь  (1949-1962)

Хураангуй: Бид “Монгол, Хятадын соёлын харилцааны онцлох үйл явдлууд” (1949-2024) хэмээх судалгаа хийж, уг судалгаанд музей, номын сан, театр, чуулга, хүмүүнлэгийн зарим онцлох үйл явдал бүхий 162 баримтыг холбогдох зураг, сонины мэдээ, архивын баримт, дурсамж, ярилцлага, эрдэмтдийн дүгнэлтээр баяжуулан он дарааллын лавлах байдлаар боловсруулалт хийсэн болно. “Эдийн засаг ба соёлын хамтын ажиллагааны тухай” хэлэлцээрийн 10 гаруй жилийн хугацаанд дахь хоёр талын соёлын харилцааны ололтууд монгол, хятадын найрамдалт, харилцан туслах харилцааны зарчмыг баримтлан шинээр төлөвшсөн дипломат харилцаа, соёлын хамтын ажиллагаа, төлөвлөгөөний дагуу хоёр улсын хооронд талуудаас зохион байгуулсан түүхэн баримтат үйл явдал, музейн салбарт хийгдсэн зарим онцлог үйл явдал, төрийн тэргүүний харилцан дурсгасан бэлэг дурсгалын үнэ цэн нь өдгөө соёлын үнэт өв болж буй талаар өгүүлэх бөгөөд тухайн үзмэр, дурсгалын зүйлээс ур хийц, материалын төрөл тус бүрээс дээжлэн авлаа. Дашрамд дурдахад бидний энэхүү судалгааны нэг баримтад холбогдох зураг бүхий нотолгоог хоёроос дөрвөн зургаар баяжуулж, нийт 700-аад зураг цуглуулж түүнээс тус өгүүлэлд хоёр улсын харилцааны “Алтан үе”-д холбогдох соёлын өвийн давтагдашгүй нандин хийц бүхий үзмэрүүдээс  төлөөлөл болгож 13 зураг оруулав. 

Түлхүүр үгс: дипломат бэлэг дурсгал, үзэсгэлэн солилцоо, музейн хамтын ажиллагаа, соёлын өв, захидал бичиг, соёлын харилцаа

Abstract
14
PDF
23

References

Алтантөгс Н. 2022. “БНМАУ, БНХАУ-ын хоорондын эдийн засаг ба соёлын хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээр ба Монгол, Хятадын соёлын харилцаа, хамтын ажиллагаа: 1950-аад он.” БНМАУ, БНХАУ-ын хоорондын эдийн засаг ба соёлын хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээр 70 жил. Улаанбаатар.

Базардорж, Д., Алтантөгс, Н. 2022. “БНМАУ, БНХАУ-ын хоорондын эдийн засаг ба соёлын хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээр байгуулагдсан нь: Үйл явц, ач холбогдол.” БНМАУ, БНХАУ-ын хоорондын эдийн засаг ба соёлын хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээр 70 жил. Улаанбаатар.

Гао Шүмао (Ред.). 2017. Хятад, Монголын дурсамжууд. Бээжин.

Монголын Үндэсний музей. 2019. Найрамдал хамтын ажиллагаа: Соёлын дурсгалууд. Улаанбаатар.

Олон улс судлалын хүрээлэн. 2021. Монгол-Хятадын соёл, шинжлэх ухааны харилцаа. (1949-1965 он). Тэргүүн боть. Улаанбаатар.

“Сайхан үзэсгэлэн.” Туяа. Нийгэм улс төр, утга зохиол- урлагийн 2 сар тутмын сэтгүүл, 1952/11-12 дугаар сар №6 (15).

Соёл урлагийн их сургууль. 2017. Соёл урлагийн тайлбар толь Музей. Ред. Сонинтогос Э. Улаанбаатар.

Хөххотын Багшийн их сургууль. 2019. Хятад, Монгол хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 70 жилийн ойд зориулсан сонин мэдээллийн материалын эмхэтгэл-сонин. (I-IV). Хөххот.

Архивын материал:

ГХТА. Хятад улс. х. 5, хн. 185, 191-194.

ГХТА. Монгол-Хятадын найрамдлын нийгэмлэг байгуулагдсан. х. 119, д.1. хн. 275.

МУҮТА, ТБА. Монгол, Хятадын найрамдлын 10 хоног. х. 276, д. 2. хн. 282, 94-105.

МУҮТА, ТБА. “Монгол-Хятадын найрамдал” гэсэн гэрэл зургийн үзэсгэлэн. х. 276, д. 2, хн. 132, 40-43.

Эрэнцэнсоном. Монгол Хятадын хоорондын соёлын харилцааны (1952-1956) лавлах. ГХТА. д. 05, хн. 185, 19.

Downloads

Published

2026-06-19

How to Cite

Dorjpalam , M., & Sundev , E. (2026). An Examination of Mongolian–Chinese Cultural Relations through the Lens of Museums and Cultural Heritage (1949-1962). Mongolian Journal of Arts and Culture, 27(52), 54-67. https://doi.org/10.69561/mjac.v27i52.5578

Issue

Section

Articles

How to Cite

Dorjpalam , M., & Sundev , E. (2026). An Examination of Mongolian–Chinese Cultural Relations through the Lens of Museums and Cultural Heritage (1949-1962). Mongolian Journal of Arts and Culture, 27(52), 54-67. https://doi.org/10.69561/mjac.v27i52.5578