Mongolian Khöömii Studies: Current State and Future Directions

Authors

DOI:

https://doi.org/10.69561/mjac.v26i51.5247

Keywords:

throat singing, ethnomusicology, cultural heritage, Khöömii repertoire, musical structure

Abstract

Mongolian khöömii (throat singing) is a unique vocal tradition that integrates sound production, bodily technique, and cultural expression. Since the late 20th century, it has increasingly attracted scholarly attention. This article provides an overview of the current state of khöömii research both in Mongolia and internationally, analyzing major trends, challenges, and research gaps. In Mongolia, khöömii has been studied within the frameworks of ethnology, cultural studies, performing arts, phonetics, and education. However, these studies often lack deeper methodological coherence and remain limited to descriptive or illustrative analysis. In contrast, international scholars have approached khöömii through diverse perspectives including acoustics, vocal physiology, transmission traditions, and symbolic-cultural meanings, contributing significantly to the theoretical grounding of khöömii studies. The article highlights key areas of future research, such as the structure and stylistic development of the khöömii repertoire, contemporary adaptations and usage, and the need for interdisciplinary and international collaboration to further develop the field of Mongolian khöömii studies.

Монгол хөөмий судлал: Өнөөгийн байдал ба хөгжлийн төлөв

Хураангуй: Монгол хөөмий нь дуу авиа, бие махбод, сэтгэлгээний нэгдэл бүхий өвөрмөц соёлын илэрхийлэл бөгөөд XX зууны сүүлчээс хойш судлаачдын анхаарлыг татах болсон. Энэхүү өгүүлэлд хөөмийтэй холбогдох судалгааны өнөөгийн байдал, чиг хандлага, тулгамдаж буй асуудал, судалгааны орон зайг монгол болон олон улсын түвшинд харьцуулан тоймлов. Монголд хөөмий судлал нь угсаатны зүй, соёл судлал, урлаг судлал, авиа зүй, боловсролын судалгааны хүрээнд хийгдэж ирсэн ч, мэргэшсэн арга зүй, хөгжмийн онолын гүнзгийрүүлэлт дутагдалтай байдал нийтлэг байна. Харин олон улсын судлаачид хөөмийг акустик, физиологийн механизм, авиа зүйн бүтэц, уламжлал дамжуулалтын хэлбэр, нийгэм-сэтгэлгээний онцлог гэх зэрэг олон өнцгөөс гүнзгий судалсан нь хөөмий судлалын онолын үндсийг бүрдүүлэхэд хувь нэмэр оруулж буйг өгүүлэлд дурдсан. Судалгааны орон зай, цаашдын хэрэгцээг тодорхойлохдоо хөөмийн урын сангийн бүтэц, гүйцэтгэлийн найруулга, орчин үеийн хэрэглээний асуудлыг шинээр тусгах, мөн хөөмийг судлах арга зүйн харилцан уялдаа, олон улсын судалгааны хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх нь чухал болохыг эл өгүүлэлд дүгнэв.

Түлхүүр үгс: хөөмий, угсаатны хөгжим судлал, соёлын өв, урын сан, хөгжмийн бүтэц

Downloads

Download data is not yet available.
Abstract
36
PDF
14

References

Бадраа, Жамц. 1998. Монгол ардын хөгжим. Улаанбаатар: T&U принтинг.

Бүргэд (Burigede). 2025. “Монгол хөөмийн сургалтын арга зүйн судалгаа, туршилт, үр дүн (БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ы Хишигтэн хошууны Монгол дунд сургуулийн 13-17 настай сурагчдын жишээн дээр).” Боловсрол судлалын докторын зэрэг горилсон бүтээл. Монгол Улсын Боловсролын их сургууль.

Гиймаа, Балжинням. 2023. Хөөмийгөөр хөглөгдсөн амьдрал. (Н.Сэнгэдоржийн амьдрал үйлс, дурсамж тэмдэглэл, зураг, уран бүтээл). Улаанбаатар.

Дүүриймаа, Эрдэнэцогт. 2024. “Хөөмийлөхүй, хайлахуйн харилцан шүтэлцээ.” Соёл судлалын докторын зэрэг горилсон бүтээл. Соёл урлагийн их сургууль.

Мягмаржав, Довчин. 2015. Ая эгшгийн охь манлай. Улаанбаатар: Сэлэнгэпресс ХХК.

Нямдорж, Дагданбазар., Энэбиш, Сундуй., Рэнцэндорж, Цагаанхүү., Журамт, Болд. 2020. Монгол хөөмий судлал. Улаанбаатар: Сэлэнгэпресс ХХК.

Рэнцэндорж, Ц. 2024. “Монгол хөөмийн дуу авиа үүсэхэд оролцох эрхтнүүдийн бүтэц, үйл зүйн судалгаа.” Анагаах ухааны докторын зэрэг горилсон бүтээл. Анагаахын шинжлэх ухааны их сургууль.

Сандагжав, Э. 2010. Монгол хөөмий. Улаанбаатар: Соёмбо принтинг ХХК.

Соёл, урлаг судлалын хүрээлэн. 2025. Монгол Улсад соёл, урлаг судлалын докторын зэрэг хамгаалсан бүтээлийн тойм. 1978-2024. Улаанбаатар: Адмон принт ХХК.

Сэрэнбаяр, Сэрэнноров. 2019. Монгол хөөмий. Улаанбаатар.

Сэрэнбаяр, Сэрэнноров. 2024. “Хөөмий-Монголын нүүдлийн хэв шинжит язгуур урлаг болох нь.” Урлаг судлалын докторын зэрэг горилсон бүтээл. Монгол Улсын Соёл урлагийн их сургууль.

Хийморьт, Отгонбаатар., Байгалмаа, Чүлтэм. 2023. “Хөөмийлөx уp чадвaр” сургалтын xөтөлбөр. Ред. Хэрлэн Р. Улаанбаатар: Өөдрөг өнгө ХХК.

Хийморьт (Haimuritai), Отгонбаатар. 2024. “Хөөмийлөx уp чадвaр” сургалтын xөтөлбөрийн туршилт судалгaa (БНХАУ-ын их дээд сургуулиар хөөмийч мэргэжилтэн бэлтгэх бакалаврын хөтөлбөрийн жишээгээр).” Боловсрол судлалын докторын зэрэг горилсон бүтээл. Монгол Улсын Боловсролын их сургууль.

Хэрлэн, Л. 2010. “Монгол хөөмийн утга холбогдол хийгээд дуун ухааны харилцан хамаарал.” Урлаг судлалын докторын зэрэг горилсон бүтээл. Монгол Улсын их сургууль.

Хэрлэн, Л. 2010. Монгол хөөмийн утга холбогдол. Улаанбаатар: МУИС-ийн хэвлэх үйлдвэр.

Цэдэн-Иш, А. 2009. “Хөөмийн урлагийн нэршлийн зарим асуудалд.” Хөгжим. Улаанбаатар: Gcom press.

Энэбиш, Ж. 2002. “Монголын модон цуур болон хөөмийн гарал үүслийг хятадын эртний сурвалж бичгийн мэдээтэй харьцуулсан судалгаа.” Олон улсын монголч эрдэмтдийн VIII их хурлын илтгэл. Уран сайхны шүүмж буюу онгодыг өдөөгч “халгай”: 211-218. Улаанбаатар.

Гадаад хэлээр:

Adachi, S. & Yamada, M. 1999. “An acoustical study of sound production in biophonic singing.” Xöömij Journal of Acoustic Society America. 105(5): 2920-2932.

Andrew Colwell and D.Tserendavaa. 2022. “Interlude: Everything Has Two Sides: An Interview.” Mongolian Sound Worlds: 197-202.

Carole Pegg. 1992. “Mongolian conceptualisations of overtone singing (xöömii).” British Journal of Ethnomusicology. Vol.1: 31-54.

Çağlayan, Volkan. 2014. “Khömmei Vocal Techniques in a Study of the Bard Tradition in Mongolia.” DAKAM Proceeding Musicult ‘14.

Curtet, J. 2013. “La transmission du höömij, un art du timbre vocal: ethnomusicologie et histoire du chant diphonique mongol.” Doctoral dissertation. Rennes 2 University, France.

Desjacques Alain. 1992. “Chants de l’Altaï mongol.” Thèse de doctorat nouveau régime sous la direction du Prof. Manfred Kelkel et du Prof. Jacques Legrand. Paris: Paris IV-Sorbonne, 389 p. avec 1 cassette audio.

Johanni Curtet. 2022. “handman’s and Beyond: Heritage-making of Mongolian Khöömii in Past and Present.” Mongolian Sound Worlds: 203-226.

Nam Do-Hyun, Paik Jae-Yeon, Hwang Yoen-Shin, Choi Hong-Shik. 2008. “Analysis of Singing Technique of Mongolian Traditional Singing Called Khoomei.” Korean Society of Speech Sciences, Volume 15, Issue 3: 145-156.

Tran Quang Hai, Guolou D. 1980. “Original Research and Acoustical Analysis in Connection with the Xöömij Style of Biphonic Singing.” Musical Voices of Asia: 162-173.

Rentsendorj, Tsagaankhuu., Ganchimeg, Palamdorj., Byambasuren, Luvsandagva., Nyamdorj, Dagdanbazar. 2023. “The Anatomical and Physiological Basis of the Mongolian Khuumii.” Central Asian Journal of Medical Sciences. Mar; 9(1): 36-41. https://doi.org/10.24079/cajms.2023.03.005

Tongeren, Mark Christian van. 2013. “Overtone singing: Harmonic Dimensions of the Human Voice.” Leiden University dissertation, the Netherlands. Retrieved from https://hdl.handle.net/1887/20611.

山 田 真 司. 1998. 一 人 で歌 う= 重喟 一 モ ン コ ル の ホ ー ミ ー 一. 日本音響 学 会誌 54 巻 9 号: 680−685. (Masashi Yamada. 1998. Singing alone-Monglian’s Xöömij. Journal of the Acoustical Society of Japan, Vol. 54, No. 9: 680-685.)

Downloads

Published

2025-12-17

How to Cite

Munkhjargal, A., Sumyabazar, Z.-O., Tserenbaljir , T., & Damdinsuren, D. (2025). Mongolian Khöömii Studies: Current State and Future Directions . Mongolian Journal of Arts and Culture, 26(51), 115–128. https://doi.org/10.69561/mjac.v26i51.5247

Issue

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.