Translator Sodbileg's Mongolian Translation of Tan Uls Poem

Abstract

This study examines translator Wanchigsuren Sodbileg’s “Three Hundred Tang Poems” (1982) and analyzes how he rendered the imagery, meaning, and poetic expression of Tang Dynasty poetry into Mongolian. Using methods of textual analysis, comparison, and content analysis, the research evaluates Sodbileg’s translation in terms of fidelity to the original, stylistic features, and lyrical quality. The findings reveal that Sodbileg successfully conveyed the deep lyricism, natural imagery, and philosophical reflections of Tang poetry through expressive and poetic Mongolian language. He adhered to the principle of “trust not in the word, but in the meaning,” skillfully combining literal and free translation techniques. His translation style is characterized by clarity, fluency, and artistic elegance, effectively integrating the emotional tone and symbolism of Chinese classical poetry with Mongolian linguistic and cultural sensibilities. Sodbileg’s work represents the first comprehensive translation of Tang poetry into Mongolian, serving as a vital bridge in Mongolian-Chinese literary relations and contributing significantly to the study of literary translation and comparative literature.

Орчуулагч Содбилэгийн Тан улсын яруу найргийн монгол орчуулга

Хураангуй: Энэхүү судалгаанд орчуулагч Содбилэгийн “Тан улсын шүлэг гурван зуун бадаг” (1982) бүтээлийг судлан, Тан улсын яруу найргийн утга агуулга, уран дүрслэл, хэл найруулгыг монгол хэлээр хэрхэн орчуулсныг шинжиллээ. Судалгаанд баримт бичгийн шинжилгээ, харьцуулалт, агуулгын шинжилгээний аргуудыг ашиглаж, Содбилэгийн орчуулгыг шүлгийн бүтэц, утга санаа, уянгын хэв шинжийн хүрээнд дүгнэв. Үр дүнгээс үзэхэд, Содбилэгийн орчуулга нь Тангийн яруу найргийн гүн уянга, байгалийн дүрслэл, философийн санааг монгол хэлний уран яруу хэрэглүүрээр дамжуулан амжилттай илэрхийлсэн байна. Тэрээр “үгэн дор үл итгэн, утга дор итгэх” зарчмыг баримталж, шууд болон чөлөөт орчуулгын аргыг хослуулсан нь онцлог юм. Орчуулгын хэл найруулга нь энгийн, яруу, уран сайхны хүчтэй бөгөөд хятад яруу найргийн уянгын сэтгэлгээ, бэлгэдлийг монгол соёлын онцлогтой уялдуулж чаджээ. Содбилэгийн бүтээл нь Тан улсын яруу найргийг уншигчдад орчуулж хүргэсэн, Монгол-Хятадын уран зохиолын харилцааны чухал гүүр болсон бөгөөд орчуулга судлал, харьцуулсан уран зохиолын судалгаанд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан байна.

Түлхүүр үгс: Содбилэг, Тан улсын яруу найраг, орчуулга зүй, Монгол-Хятадын уран зохиолын харилцаа