Cultural Expression of Hairstyles in Mongolian Screen Productions

Authors

  • Narangerel Erdenechuluun School of Theater Arts, Mongolian National University of Arts and Culture, Ulaanbaatar, Mongolia
  • Davaasuren Damsinsuren School of Theater Arts, Mongolian National University of Arts and Culture, Ulaanbaatar, Mongolia https://orcid.org/0009-0007-8868-381X

Keywords:

makeup, cinema, hairstyle designs, character representation, symbolism

Abstract

Stone monuments, archaeological findings, and historical sources open up possibilities for enriching and defining characters in screen productions. Elements based on traditional hairstyles—their forms, arrangements, colors, and textures—create visual codes that express a character’s psychology, personality, and social status in films inspired by legends, real events, and history. Hair and hairstyling function as a creative practice that integrates cultural expression and the emotional states of characters in cinematic works. The forms and styles of hair have reached a new level of symbolic meaning, enhancing the audience’s understanding of history, society, and the spirit of a given era through artistic representation. Research shows that the hairstyles of male, female, and child characters in historical feature films preserve and reflect the culture, social origin, ethnicity, rank, power, and traditions of the people of the depicted period.

Монголын дэлгэцийн бүтээл дэх гэзэгний соёлын илэрхийлэл

Хураангуй: Хүн чулуун хөшөөд, археологийн олдвор, түүхэн баримт сэлт нь дэлгэцийн бүтээлийн дүрүүдийг тодотгох боломжийг нээж өгч байна. Уламжлалт үсний хэлбэр, засал, өнгө, бүтэц бүхий элементүүд нь домог, бодит үйл явдлаас сэдэвлэсэн, түүхийн кино зэрэгт дүрийн сэтгэл зүй, зан төлөв, нийгмийн байр суурийг илэрхийлэх дүрслэлийн хэлийг бий болгох магадлалтай болно. Үс гэзэг нь дэлгэцийн бүтээлийн  соёлын илэрхийлэл, дүрийн сэтгэлийн хөдөлгөөнийг нэгтгэсэн бүтээлч ажиллагаа. Үс гэзэгний хэлбэр засалт нь утга бэлгэдлийн хувьд шинэ түвшинд гарч үзэгчдэд түүх, нийгэм цаг үеийн соёлыг уран сайхны дүрээр дамжуулан таниулах боломжийг нэмэгдүүлж байна. Түүхэн сэдэвт уран сайхны киноны эрэгтэй, эмэгтэй, хүүхдийн үс гэзэгний хэлбэр загвар нь тухайн цаг үеийн хүмүүсийн соёл, нийгмийн гарал, угсаа, эрх мэдэл, шашин шүтлэг мөн уламжлалыг хадгалсан нь судалгаанаас харагдаж байна.

Түлхүүр үгс: нүүр хувиргалт, кино, гэзэгний засал, дүрийн дүрслэл, бэлгэдэл 

Abstract
12
PDF
24

References

Монгол хэлээр:

Гэрлийн өргөө. 2022. Хамаг монголын эзэнт улсын ур дүй ухаан урлалын онцлог. Эмх. Дуламсүрэн Л. Улаанбаатар: Эдмон.

Дулам, С. 2025. Монгол соёлын тайлбар толь бичиг. Улаанбаатар: Нандир.

Оюун, Э. 2018. Монголчуудын театрын урлагийн ардын үндсүүд. Улаанбаатар.

Уранчимэг, Ө. 2015. Нүүр хувиргалтын үндэс. Улаанбаатар: Мөнхийн үсэг.

Хөвсгөл, С. 2023. "Саран хөхөөний намтар" шинжлэл. Улаанбаатар.

ШУА. 1989. Монгол кино урлаг. Улаанбаатар: Улсын хэвлэх үйлдвэр.

Гадаад хэлээр:

Максимова, М.Н. 2010. “Оросын театрын урлагийн нүүр хувиргалтын соёл XIX зуунаас XX зууны эхэн үе.” Урлагийн түүхийн доктор (Ph.D)-ын зэрэг горилсон бүтээл. Москва.

Цай Фэйлонг. 2011. “Бээжин дуурийн нүүр будгийн дижитал загварчлал ба дүрслэх технологийн судалгаа.” Соёл судлалын доктор (Ph.D)-ын зэрэг горилсон бүтээл. БНХАУ-ын Чжэжян их сургууль.

Шужун Ма. 2012. “Гүнжийн булшийг олсон тухай Шужун Магийн мэдээлэл.”, Хятадын өдөр тутмын сонин, 2012.09.06. https://cn.chinadaily.com.cn/.

Кино:

Ванган, Л., Чимид, Ч. (зох.), Жигжид, Д. (найр.) 1968. Өглөө. Монгол кино үйлдвэр. 1 цаг 27 минут. Хар цагаан. https://www.youtube.com/watch?v=jR8yn5oo5LY.

Ванган, Л., Дашдооров, С. (зох.), Цэрэндорж, Ц. (найр.) 1970. Талын цуурай. Монгол кино үйлдвэр. 1 цаг 7 минут. Хар цагаан. https://www.youtube.com/watch?v=KjQtzikU9VA.

Догмид, Б. (зох.), Нямгаваа, И. (найр.) 1997. Догшин хутагтын сахиус. 1 цаг 42 минут. Өнгөт. https://www.youtube.com/watch?v=cd-P1lclU1Q.

Долгорсүрэн, Ч., Доржпалам, Р. (зох.), Доржпалам, Р. (найр.) 1970-1973. Тунгалаг тамир 3 анги. Монгол кино үйлдвэр. 4 цаг 26 минут. Хар цагаан. https://www.youtube.com/watch?v=RK0GUy-j1d8.

Маам, Д., Эрдэнэ, С., Батбаяр, Д. (зох.), Балжинням, Б. (ер.найр.) 1992. Мөнх тэнгэрийн хүчин дор (3 анги). Монгол кино, Чингис фильм. 3 цаг 49 минут. https://www.youtube.com/watch?v=X8xMD9hEyEU.

Отгонбат, Н., Наранбат, Б. (ер.прод.) 2025. Надад ирээгүй хайр (Олон ангит). Nomadia pictures, Hulegu pictures. HD.

Ринчен, Б. (зох.), Юрий Тарич (найр.) 1945. Цогт тайж 2 анги. Монгол кино үйлдвэр. 2 цаг 43 минут. https://www.youtube.com/watch?v=pPNvcQQhL4E.

Сумьяа, С. (зох.), Балхжав, Л. (ер.прод.) 2015. Содура. UBS телевиз. 1 цаг 55 минут. HD.

Downloads

Published

2026-05-20

How to Cite

Erdenechuluun , N., & Damsinsuren, D. (2026). Cultural Expression of Hairstyles in Mongolian Screen Productions. Mongolian Journal of Arts and Culture, 27(52), 186-197. https://doi.org/10.69561/mjac.v27i52.5589

Issue

Section

Articles

How to Cite

Erdenechuluun , N., & Damsinsuren, D. (2026). Cultural Expression of Hairstyles in Mongolian Screen Productions. Mongolian Journal of Arts and Culture, 27(52), 186-197. https://doi.org/10.69561/mjac.v27i52.5589