Improving the Legal Framework for Child Custody Determinations in Divorce Proceedings

Abstract

This study examines the legal framework governing child custody determinations and visitation rights in judicial divorce proceedings in Mongolia and explores ways to improve the existing regulations. The research analyzes the Constitution of Mongolia, the Family Law of Mongolia, the United Nations Convention on the Rights of the Child, and other relevant legal instruments. In addition, judicial decisions were reviewed to assess the practical implementation of the applicable legal provisions.
Furthermore, a comparative legal analysis was conducted by examining the legal regulations concerning child custody and visitation rights in the Republic of Korea, the Federal Republic of Germany, and the French Republic, and comparing them with the legal framework of Mongolia.
The findings indicate that Mongolian legislation establishes fundamental criteria for determining child custody based on the principle of the best interests of the child, including conditions for judicial decision-making and consideration of the child's views. Judicial practice demonstrates that factors such as the child's age, upbringing, living environment, parental care, and expert opinions are taken into account when resolving custody disputes. However, the legal framework remains insufficient with respect to the procedures and frequency of exercising visitation and communication rights by the non-custodial parent, mechanisms for monitoring compliance, and legal measures for enforcing court decisions. As a result, the child's right to maintain regular contact and personal relations with both parents is not fully guaranteed.
The comparative analysis reveals that the jurisdictions studied have enacted detailed regulations governing visitation rights, judicial supervision, and accountability mechanisms to ensure compliance, thereby providing effective protection of children's rights. Accordingly, it is necessary for Mongolia to establish specific procedures for the implementation of visitation rights, strengthen legal mechanisms for the enforcement of court decisions, and increase the involvement of specialized experts and child psychologists in matters concerning children.

Гэрлэлт цуцлахтай холбоотой хүүхдийн асрамжийг тогтоох эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох нь

Хураангуй: Энэхүү судалгааны ажил нь Монгол Улсад гэрлэлтийг шүүхийн журмаар цуцлах үед хүүхдийн асрамж тогтоох болон хүүхэдтэй уулзах эрхийн эрх зүйн зохицуулалтыг судалж, түүнийг боловсронгуй болгох асуудлыг шинжлэхэд чиглэсэн болно. Судалгааны хүрээнд Монгол Улсын Үндсэн хууль, Гэр бүлийн тухай хууль, Хүүхдийн эрхийн тухай конвенц болон холбогдох бусад эрх зүйн актуудыг шинжилж, Шүүхийн шийдвэрүүдийг судлан практик хэрэгжилтийг үнэлэв. Түүнчлэн Бүгд Найрамдах Солонгос Улс, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улс, Бүгд Найрамдах Франц Улсын хүүхдийн асрамж болон хүүхэдтэй уулзах эрхийн эрх зүйн зохицуулалтыг харьцуулан судалж, Монгол Улсын зохицуулалттай харьцуулсан дүн шинжилгээ хийсэн.
Судалгааны үр дүнгээс үзэхэд Монгол Улсын эрх зүйн зохицуулалт нь хүүхдийн дээд ашиг сонирхлыг хангах зарчимд тулгуурлан хүүхдийн асрамжийг тогтоох үндсэн шалгуур, шүүхийн шийдвэр гаргах нөхцөл, хүүхдийн саналыг харгалзан үзэх боломжийг хуульчилсан байна. Мөн шүүхийн практикт хүүхдийн нас, хүмүүжил, амьдрах орчин, эцэг эхийн халамж, шинжээчийн дүгнэлт зэрэг хүчин зүйлсийг харгалзан хүүхдийн асрамжийн асуудлыг шийдвэрлэж байгаа нь тогтоогдов. Гэвч хүүхдийг асрамждаа аваагүй эцэг, эхийн хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрхийг хэрэгжүүлэх журам, давтамж, хэрэгжилтэд хяналт тавих тогтолцоо болон зөрчлийг албадан хэрэгжүүлэх эрх зүйн механизм хангалтгүй байгаа нь хүүхдийн аль аль эцэг, эхтэйгээ харилцах эрхийг бүрэн хангах боломжийг хязгаарлаж байна.
Харьцуулсан судалгаанаас үзэхэд судлагдсан улс орнууд хүүхдийн уулзах эрхийг хэрэгжүүлэх нарийвчилсан журам, шүүхийн хяналт, хэрэгжилтийг хангах хариуцлагын тогтолцоог хуульчилсан бөгөөд энэ нь хүүхдийн эрхийг хамгаалах үр нөлөөтэй механизм болж байна. Иймд Монгол Улсад хүүхэдтэй уулзах эрхийн хэрэгжилтийг хангах тусгай журам бий болгох, шүүхийн шийдвэрийн биелэлтийг албадан хэрэгжүүлэх эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох, хүүхдийн асуудлаар мэргэшсэн шинжээч, сэтгэл зүйчийн оролцоог нэмэгдүүлэх шаардлагатай байна.