Vowel Deletion in Word-Initial Syllables in Mongolic Languages

Abstract

In several Mongolic languages namely Baoan, Mongor, Eastern Yogor, and Dungxiang lexical stress predominantly falls on the word-final syllable. This stress pattern has led to the deletion of vowels in word-initial syllables, resulting in the formation of consonant clusters. In the process of word-initial vowel deletion, vowel weakening, consonantal properties, and stress placement play crucial roles.
The placement of stress on the final syllable in Baoan, Mongor, Eastern Yogor, and Dungxiang is the result of language contact and influence from Turkic languages. This contact-induced change has produced areal convergence among different Mongolic languages. In Turkic languages, stress typically falls on the final syllable, and word-initial vowel deletion is relatively widespread. By contrast, in Mongolian proper and Dagur, stress most often occurs on the first syllable, and word-initial vowel deletion is therefore rare. Furthermore, in Tungusic languages, stress has a contrastive (lexically distinctive) function, and word-initial vowels are almost never deleted.
These observations suggest that, across the so-called Altaic languages, stress placement tends to shift geographically from word-initial syllables in the east to word-final syllables in the west, and that the degree of word-initial vowel deletion increases correspondingly along this east–west axis.

Монгол төрөл хэлний үгийн эхний эгшиг гээгдэх үзэгдэл

Хураангуй: Монгол төрөл хэл болох баоань, монгор, зүүн ёгор, дуншаан хэлний өргөлт голдуу үгийн эцсийн үед илэрдэг. Энэ нь үгийн эхний эгшиг гээгдэж нийлмэл гийгүүлэгч үүсэх үзэгдлийг бий болгожээ. Үгийн эхний эгшиг гээгдэхэд эгшгийн аниршил, тухайн эгшигтэй холбогдол бүхий хамрын гийгүүлэгч, хамжих гийгүүлэгч, хамжин шүргэх гийгүүлэгч болон үгийн өргөлтийн байр чухал. Монгол хэл ба дагуур хэлний үгийн өргөлт ихэнхдээ нэгдүгээр үед байдаг учир үгийн эхнээс эгшиг гээгдэх үзэгдэл тун цөөн байдаг. Ер нь түрэг төрөл хэлний үгийн өргөлт мөн үгийн адагт илэрч үгийн эхний эгшиг гээгддэг бол манж түнгүс төрөл хэлний үгийн өргөлт утга ялгах үүрэгтэй байж үгийн эхний эгшиг гээгддэггүй. Алтай язгуур хэлний үгийн өргөлтийг орон зайн байршил талаас шинжилж үзвэл, ерөнхийдөө зүүнээс баруунш газар зүйн чиглэл дагуу өргөлтийн байр нь үгийн эхний үеэс эцсийн үе рүү шилжсэн байна. Үүний дагуу алтайн язгуур хэлний үгийн эхний эгшиг гээгдэх үзэгдэл ч зүүнээс баруун тийш аажмаар нэмэгдсэн тухай төрөл хэлний баримтаар нотлон тус өгүүллийг бичив.

Түлхүүр үг: монгол төрөл хэл, үгийн эхний эгшиг, өргөлт, гээгдэх үзэгдэл