On some early Serbi-Mongolic loanwords in Jurchen-Manchu

Abstract

This paper is a significantly abbreviated version of a presentation delivered by the author in Mongolian at the Mongolian Academy of Sciences on December 27-28, 2021. In this article, the author discusses some examples of the deep and profound Serbi-Mongolic influences on the Jurchen-Manchu language. This article briefly addresses the following historical layers of Serbi-Mongolic loanwords in Jurchen Manchu: loanwords from the Shirwi language into Archaic Jurchen; Kitan loanwords in Old Jurchen; and Old Mongol as well as Middle Mongol loanwords in Jurchen.

Эртний сяньбэй-монгол төрлийн хэлнүүдээс зүрчид-манж хэлэнд орсон зарим үгийн тухайд

Зохиогч бээр энэхүү өгүүлэлдээ ном болон бусад судалгааныхаа зарим үр дүнг хураангуйлан оруулсан бөгөөд ШУА-ийн ХЗХ байгуулагдсаны 100 жилийн ойд зориулсан олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлаар 2021 оны 12 дугаар сарын 27-28-ны өдөрт хэлэлцүүлж, одоо өгүүллийн хэлбэрээр уншигч танд хүргэж байна. Зохиогч энэхүү өгүүлэлдээ урт удаан түүхэн хугацаанд сяньбэй-монгол төрлийн хүмүүсийн хэл соёлын гүн нөлөөнд орсон зүрчид-манж хэл соёлын тухай хэлэлцүүлсэн болно. Сяньбэй-монгол төрлийн хэлнүүдээс зүрчид-манж хэлэнд ормол үгсийг энэхүү өгүүлэлд дараах түүхэн давхаргаар авч үзсэн болно. Үүнд, сэрби хэлнээс эртний зүрчид хэлний угтал үеийн хэлэнд орсон үгс; эртний зүрчид хэлэнд орсон хятан хэлний үгс; эртний монгол болон дундад үеийн монгол хэлнээс эртний зүрчид хэлэнд орсон үгс.

Түлхүүр үг: сяньбэй, сяньбэй-монгол хэлний овог, зүрчид-манж хэл, манж-түнгүс төрлийн хэлнүүд, хятан буюу кидан хэл, ормол үгс, түүхэн хэл шинжлэл