About the National Ballet “Choijid dagina” Based on the Novel “Choijid dagina”

Abstract

One of the important problems facing researchers is to include the works of the Mongolian ballet art repertoire in research circulation. In this article, we have studied the origin of the novel “Choijid dagina”, which is a historical source of the national ballet, named “Choijid dagina”, and ways of its spreading in Mongolia, and we aimed to briefly introduce the national ballet based on this novel to the readers and researchers. We also analyzed the methods of delivering religious works to an audience through the art of ballet. The national ballet “Choijid dagina”, which we are studying, shows the Buddhist faith that “Human beings will be born in heaven in an afterlife, if they endure the ten the worst sins and do the ten good deeds, and they will be judged in hell if commit bodily sin, verbal sin, and soul sin”.

“Чойжид дагина”-ын тууж хэмээх сурвалж үндэсний балет болсон нь

Хураангуй: Монголын балетын урлагийн урын санд орсон бүтээлийг судалгааны эргэлтэд оруулах нь судлаачдын өмнө тулгарч буй нэгэн чухал асуудал билээ. Энэхүү өгүүлэлд “Чойжид дагина” хэмээх үндэсний балетын түүхэн эх сурвалж болсон “Чойжид дагинын тууж” зохиолын үүсэл, монгол оронд хэрхэн түгж дэлгэрсэн талаар товч өгүүлэхийн дээр тус зохиолоос сэдэвлэн дэглэн найруулсан үндэсний балетыг уншигч, судлаачдад таниулах, шашны сэдэвт бүтээлийг хэрхэн балетын урлагаар дамжуулан үзэгчдэд хүргэсэн талаар анализ хийв. “Чойжид дагина” балет нь “Хүн төрөлхтөн арван хар нүглийг тэвчиж, арван цагаан буяныг дэлгэрүүлэн явбаас хойд насандаа амар амгалангийн оронд төрж, харин нүгэл хилэнцийг бие, хэл, сэтгэл гурваараа үйлдвэл тамын оронд очиж шүүгддэг” гэсэн буддын шашны үзлийг илэрхийлэн харуулсан үндэсний балет юм.

Түлхүүр үг: Чойжид дагина, Чойжид дагинын тууж, нүгэл буян, үндэсний балет, балетмейстер, дэглэн найруулах