An Analytical study of the agreement stipulated in Article 42.1 of the law on minerals

Abstract

The legal framework governing mineral relations in Mongolia is based on the Constitution, the Law on Minerals, and other related legislation. Article 42.1 of the Law on Minerals institutionalizes the social responsibility of mining companies through agreements with local administrative bodies, thereby enhancing their participation in local development and environmental protection. Between 2014 and 2025, a total of 362 agreements were published online, and analysis revealed inconsistencies in terminology, duration, and contractual provisions, which have created challenges for implementation, monitoring, and evaluation. Most agreements are set on a one-year cycle, while conditional or indefinite terms remain common, weakening accountability mechanisms. Although commitments regarding environmental protection, employment, and infrastructure are frequently included, their formal validation through annexes or separate clauses is insufficient, increasing the risk of weak enforcement.

Comparative analysis of foreign practices shows that Canada emphasizes indigenous rights through contractual guarantees, Australia legally requires rehabilitation and community consultation, while Chile grants concession rights with property-like protection, offering strong investor security but limited local participation. The study highlights that Mongolia could benefit from adopting best practices such as stronger protection of community rights, stricter rehabilitation requirements, and more robust mechanisms for legal certainty.

Ашигт малтмалын тухай хуулийн 42 дугаар зүйлийн 42.1 заагдсан гэрээнд хийсэн дүн шинжилгээ

Хураангуй

Монгол Улсад ашигт малтмалын харилцааг зохицуулах эрх зүйн үндэс нь Үндсэн хууль, Ашигт малтмалын тухай хууль болон холбогдох бусад хуулийн уялдаа холбоонд тулгуурладаг. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 42.1 дэх заалт нь уул уурхайн компаниудын нийгмийн хариуцлагыг орон нутгийн захиргааны байгууллагатай байгуулсан гэрээгээр албажуулж, орон нутгийн хөгжил болон байгаль орчны хамгаалалтад тэдний оролцоог нэмэгдүүлэх зорилготой. Судалгаагаар 2014–2025 онд нийт 362 гэрээ цахим орчинд байршуулсан бөгөөд гэрээний нэршил, хугацаа, зүйлсийн түвшинд эрх зүйн тодорхойгүй байдал, стандартчилал хангалтгүй байгаа нь хэрэгжилт, хяналт, үнэлгээнд хүндрэл учруулж буйг илрүүлсэн байна. Гэрээний хугацаа ихэвчлэн нэг жилийн мөчлөгөөр тогтоогддог боловч тодорхой бус нөхцөлтэй гэрээнүүд ч түгээмэл байгаа нь хариуцлагын тогтолцоог сулруулж байна. Мөн гэрээний зүйлсийн түвшинд байгаль орчин, ажлын байр, дэд бүтцийн асуудалд амлалт өндөр тусгагдсан ч баталгаажуулалт хангалтгүй байгаа нь хэрэгжилтийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна.

Гадаадын зарим улсын туршлагаар Канад уугуул иргэдийн эрхийг гэрээгээр баталгаажуулдаг, Австрали нөхөн сэргээлт болон олон нийтийн зөвлөлдөх үйл явцыг хуульчилсан, Чили концессын эрхийг өмчийн эрхийн шинжтэй болгосон нь хөрөнгө оруулагчдад баталгаа өндөр боловч орон нутгийн оролцоо сул байна. Монгол Улс эдгээр туршлагаас суралцаж, иргэдийн эрхийн хамгаалалт, нөхөн сэргээлтийн хатуу шаардлага, эрхийн баталгааны тогтолцоог нэвтрүүлэх боломжтойг судалгаа онцолж байна.

Түлхүүр үг: Ашигт малтмалын тухай хууль, 42.1 дэх заалт, эрх зүйн зохицуулалт, ил тод байдал, нийгмийн хариуцлага, харьцуулсан судалгаа