Trends in United Nations Peace Operations and Mongolia’s Participation

Abstract

In the contemporary international security environment, the nature of armed conflict has undergone profound transformation. Internal, multi-actor, and protracted conflicts have become increasingly prevalent, while geopolitical competition among major powers has intensified and intersected in specific regions. These developments have placed the traditional model of United Nations (UN) peace operations under significant strain, raising fundamental questions regarding their effectiveness and operational viability. This article examines the theoretical foundations, core characteristics, and limitations of traditional UN peace operations, and systematically analyzes emerging models that have evolved in response to changes in the international security environment. These include region-led peace operations, hybrid missions, and light-footprint approaches, assessed from both theoretical and practical perspectives. Drawing on regional case studies and empirical examples, the article further explores how these new models have been implemented in practice. Against this background, it evaluates Mongolia’s policy and strategic orientation toward participation in UN peace operations, highlighting the implications of ongoing transformations for national engagement. The article concludes by emphasizing the policy significance of reorienting Mongolia’s peacekeeping participation toward a quality-driven, specialized, and flexible approach.

НҮБ-ын энхийн ажиллагааны чиг хандлага ба Монгол Улсын оролцоо

Өнгөрсөн түүхэн цаг хугацаанд олон улсын аюулгүй байдлын тогтолцоонд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын энхийн ажиллагаа нь хамтын аюулгүй байдлыг хангах гол механизм болж ирсэн боловч XXI зуунд зэвсэгт мөргөлдөөний шинж чанар өөрчлөгдөхөөс гадна гадаад, дотоод, олон оролцогчтой, төрийн бус субъект давамгайлсан хэлбэрт шилжиж, их гүрнүүдийн геополитикийн өрсөлдөөн эрчимжсэн нь энхийн ажиллагааны институцийн чадавх, ялангуяа НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн шийдвэр гаргах үйл явцад бодит хязгаарлалт үүсгэж байна. Үүний улмаас энхийн ажиллагааны уламжлалт цэрэг төвтэй загвар нь улс төрийн тогтвортой байдлыг хангах чадамжийн хувьд хангалтгүй болох нь тодорхой болж байна. Энэхүү нөхцөл байдалд энхийн ажиллагаа нь олон хэмжээст, улс төр–институц төвтэй шинж чанартай болж иргэдийг хамгаалах, улс төрийн зуучлал, хууль дээдлэх ёсыг бэхжүүлэх, аюулгүй байдлын салбарын шинэчлэл, төрийн институцийн чадавхыг хөгжүүлэх зэрэг өргөтгөсөн чиг үүргийг хэрэгжүүлэх боллоо. Үүний зэрэгцээ бүс нутгийн байгууллагуудын оролцоо нэмэгдэж, НҮБ болон бүс нутгийн байгууллагын хамтарсан “холимог” ажиллагаа, мөн тусгай улс төрийн ажиллагаанд суурилсан уян хатан оролцооны хэлбэрүүд давамгайлах хандлага ажиглагдаж байна. Энэ нь энхийн ажиллагааны үр нөлөөг цэргийн оролцооноос илүүтэйгээр улс төрийн зохицуулалтын чанар, институцийн уялдаа, олон талт хамтын ажиллагааны түвшнээр тодорхойлох шинэ парадигмыг бий болгож байна. Ийм нөхцөлд Монгол Улс энхийн ажиллагаанд оролцох бодлогоо олон талт байдлаар хангах, өөр өөр түвшний оролцоонд чиглүүлэн өргөжүүлэх нь чухал юм.

Түлхүүр үг: Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага, энхийн ажиллагаа, шинэ чиг хандлага, олон туйлт тогтолцоо, Монгол Улс