Reconsidering Mongolian Cyrillic Orthography on a Theoretical Basis - Domii, Tumurtogoo (Mongolian Language and Literature Studies, 2025)
Since the mid-20th century, we, the Mongolians, have adapted the Cyrillic script and developed its orthographic standards for over a century. During this period, Cyrillic has been established as the official script of Mongolia, widely used in all levels of education, government institutions, media, and cultural activities, and so on. Despite its widespread use, the current Cyrillic orthography does inadequately reflect the structure and system of the Mongolian language. Therefore, it is imperative to revise and enhance this orthography in accordance with linguistic principles and this paper focuses on methods for the enhancement of the Cyrillic orthography aligning with the Mongolian language structure. Зөв бичих дүрэм шинжлэх ухааны үндэстэй байх ёстой Хураангуй: Монголчууд бид ХХ зууны дунд үеэс кирил үсэгийг зээлдэн авч, уламаар түүний зөв бичих дүрэмийг боловсоруулан хэрэглэсээр ная гаруй жил болж байна. Тэр цагаас кирил бичиг нь Монгол Улас дахь төрийн албан ёсны бичиг болж, бүх нийтээр бичигтэн болж, бүх шатны сургалт, төр, захиргааны байгуулга, хэвлэл мэдээлэл, урлаг соёлын бүх ажиллагаа гагцхүү кирил бичигээр явагдсаар ирсэн билээ. Хэдий тийм боловч кирил бичигийн зөв бичих дүрэмд эх хэлнийхээ бүтэц,тогтолцоог өрөөсхөл тусхасан зүйл бий бөгөөд түүнийг хэл шинжилэлийн үндэслэлтэйгээр засаж сайжируулах шаардлагатай байгаа билээ. Би энэ үгүүлэлдээ кирил бичигийн зөв бичих дүрэмийг хэлнийхээ бүтэцэд ойртуулан засаж сайжируулах арга замын талаар үгүүлсэн болно. Түлхүүр үг: кирил бичиг, зөв бичих дүрэм, сайжируулах шаардлага, хэл шинжилэлийн үндэслэл