(untitled) (Mongolian Journal of Geography and Geoecology, 2022)
Planning afforestation and restoration activities based on the study is important for Mongolia, which has a sparsely populated large territory and extreme weather conditions, and only 7.9% of the total territory is covered by the forest. Afforestation and reforestation activities are effective in the long term when the characteristics of natural resource conditions including geography and climate, and socioeconomic condition are accounted for. This study aimed to identify potential forest suitability in Khuvsgul province using an approach combining Multi-Criteria Decision Making (MCDM) of the Geographic Information System, and 14 selected natural and socioeconomic variables. Obtaining the seasonal location of herders, settlement areas, roads, and agricultural data and including them for identifying the socioeconomic impact on the resources of the natural forest increased the accuracy of the spatial analysis. MCDM provides an approach to combine a variety of natural and socioeconomic factors and determine which one of the factors has the highest impact on the forest suitability analysis for defining afforestation and restoration, and thus, allows decision-makers to solve problems. The results indicated that for the total area of the Khuvsgul province, approximately 24.5 percent (24794.2 km2) is highly suitable, about 74.4 percent (75337.6 km2) is suitable, and 1.1 percent (1123.3 km2) is moderately suitable for forest restoration. Therefore, developing a plan for forest restoration activities in the determined suitable area is necessary. Газарзүйн мэдээллийн системд суурилсан олон шалгуурт шийдвэр гаргалтын аргазүйг ашиглан Хөвсгөл аймгийн ойн тохиромжтой байдлыг үнэлэх нь ХУРААНГУЙ Манай орны нийт нутаг дэвсгэрийн 7.9 % нь ойгоор бүрхэгдсэн, өргөн уудам нутагтай, хүн ам цөөн, байгалийн эрс тэс нөхцөлтэй орны хувьд ойжуулалт, нөхөн сэргээлтийн ажлыг судалгаа шинжилгээний үндэслэлтэйгээр төлөвлөх нь чухал байна. Ойжуулалт, нөхөн сэргээлтийн ажлыг газарзүй, уур амьсгал зэрэг байгалийн нөөцийн төлөв байдал, нийгэм-эдийн засгын онцлогт тохируулан хийж гүйцэтгэх нь урт хугацаанд үр дүнтэй байх үндэс суурь билээ. Энэхүү судалгааны ажлаар газарзүйн мэдээллийн системийн олон шалгуурт шийдвэр гаргалтын аргазүй (MCDM)-г ашиглан Хөвсгөл аймгийн ойн тохиромжтой байдлыг үнэлэхийн тулд байгалийн болон нийгэм эдийн засгийн 14 шалгуур өгөгдлийг тус тус ашиглав. Мөн байгалийн ойн нөөцөд нийгэм эдийн засгийн нөлөөллийг тооцохын тулд малчин өрхийн дөрвөн улиралын байршил, төв суурин газар, зам, газар тариалангийн өгөгдийг нэмж тооцсон явдал нь судалгааны ажлыг орон зайн хувьд илүү нарийвчилж өгсөн болно. MCDM нь байгаль нийгэм эдийн засгийн олон параметрүүдээс хамаарч ойжуулалт, нөхөн сэргээлт явуулах тохиромжтой байдлын шинжилгээнд хүчин зүйлсийг нэгтгэх, аль параметр нь илүү их нөлөө үзүүлж байгааг тогтоож өгдөг учир шийдвэр гаргагчид асуудлыг шийдвэрлэх боломжийг олгож өгдөг давуу талтай. Бидний судалгааны дүнгээс үзвэл нэн тохиромжтой ангилалд Хөвсгөл аймгийн нийт газар нутгийн 24.5 хувь (24794.2км2), тохиромжтой ангилалд 74.4 хувь (75337.6км2), дунд зэрэг тохиромжтой ангилалд 1.1 хувь (1123.3 км2) нь хамаарч байна. Иймд тохиромжтой гарсан газруудад байгалийн ойн нөхөн сэргээлтийн ажлуудыг төлөвлөх шаардлагатай байна. Түлхүүр үг: Ойн тохиромжтой байдал, Шалгуур үзүүлэлт, Ангилах, MCDM, AHP