МАХНЫ ЧИГЛЭЛИЙН БОЛОН МОНГОЛ ХУРГАНЫ МАХНЫ ХИМИЙН НАЙРЛАГА СУДАЛСАН ДҮН (Mongolian Journal of Agricultural Sciences, 2016)
Махны чиглэлийн болон монгол хургыг 6 сартайд нь бордож 8 сартайд нь нядалж махны найрлага, чанарыг бэлчээрийн маллагаатай нөхцөлд байсан хургатай харьцуулан судлав.Судалгааны дүнд хяналтын Махны чиглэлийн хурганы маханд тос 16.23%, чийг 66.05% байхад бордсон хурганы маханд тос 20.31%, чийг 63.01%, хяналтын монгол хурганы маханд тос 18.51%, чийг 66.86% байхад бордсон хурганы маханд тос 20.03%, чийг 62.49% байна. Бордсон ба зөвхөн бэлчээрээр малласан хоёр хэсгийн махны химийн найрлагыг харьцуулж үзвэл бордсон хурганы мах дан бэлчээрээр малласныхаас чийгээр бага, тосоор их байгаа нь илчит чанарыг нэмэгдүүлэх нөхцөл болжээ.Хурганы маханд хүний биед онцгой хортой хар тугалга, кадьми, никель, хром илрээгүй, зэс 29.38 - 39.65 мг\кг, манган 1.68 - 3.57 мг/кг байна.Үл орлогдох аминхүчил бордсон монгол хурганы маханд 45.44 мг буюу 45.82 %, хяналтын хурганы маханд  26.01мг буюу 27.58 %, бордсон махны чиглэлийн хурганы маханд 34.01 мг буюу 36.79 %, хяналтын хурганы маханд 33.52 мг буюу 37.34 % байна. Хагас орлогдох аминхүчил бордсон монгол хурганы маханд 15.23 мг буюу 15.36 %, хяналтын хурганы маханд  15.21мг буюу 16.13 %, бордсон махны чиглэлийн хурганы маханд 14.89 мг буюу 16.11 %, хяналтын хурганы маханд 13.33 мг буюу 14.85% байна. Орлогдох аминхүчил бордсон монгол хурганы маханд 38.51 мг буюу 38.83 %, хяналтын хурганы маханд  53.10 буюу 56.30 %, бордсон махны чиглэлийн хурганы маханд 43.54 мг буюу 47.10 %, хяналтын хурганд 42.93 мг буюу 47.10% байна.